از "طوق‌بندان تا یقه‌بندی" در شاهرود و میامی

طنین دلنشین و جانسوز “یاعباس یاعباس” تمام شهر را پر می‌کند، مردمی سیاه‌پوش، با شال عزا به گردن انداخته، پاهایی که به احترام نام عباس برهنه کرده و سر و صورتی که به احترام ام المصائب حضرت زینب(س) خاکی و گل آلوده کرده‌اند، گرداگرد طوقی بلند و آراسته به پارچه‌های سبز و مشکی، می‌چرخند و بر سر و سینه می‌زنند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه سمنان، روز پنجم محرم در شهر شاهرود به روز طوق بندان‌(یاعباس) موسوم است. در این روز تمامی طوق‌های مساجد سطح شهر و برخی خانه‌ها با آداب و احترام خاصی با پارچه‌های نذری که توسط افراد حاجتمند به خادمان اهدا شده، پوشیده می‌شود.

در رأس تیزی طوق، یک سیب سرخ نیز قرار می‌دهند، پس از بستن پارچه‌ها، طوق‌ها را به طرف مدرسه قلعه محل تجمع عزاداران انتقال می‌دهند. دسته چند هزار نفری سوگواران در حالی که سیه پوش گشته و برخی پا برهنه‌اند، دست بر کمر دیگری گرفته و در حین حرکت، با دست دیگر بر روی سر و سینه می‌کوبند، ذکر این عزاداران در این روز تنها عبارت یا عباس، یاعباس است.

پشت دسته، طوق‌ها را حرکت می‌دهند،‌ مرسوم است که طوق‌ها را به حالت افقی بر روی دوش عزاداران تا تکیه بازار حمل کرده و در آنجا در بین انبوه جمعیت عزادار طوق‌ها را برافراشته و عزاداری در این هنگام شور بسیاری به خود می‌گیرد‌.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سمنان با بیان اینکه مراسم طوق بندان و عزاداری یا عباس یا عباس شاهرود یکی از زیباترین و ماندگارترین میراث قدیمی مردم استان به ویژه شهرستان شاهرود در بر پایی عزاداری سید و سالار شهیدان است.

محمد حسین بحر العلومی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه سمنان، افزود: مراسم علم بندان ‌یکی دیگر از آیین‌های عزاداری مردم شاهرود است، با آغاز ماه محر‌، خادمین مساجد به اتفاق بزرگان محل علم‌های عزاداری را با پارچه‌هایی به رنگ سبز، مشکی، آبی و قرمز پوشش می‌دهند‌. علم شامل یک پایه چوبی بلند است که بر روی آن پنجه فلزی قرار دارد.

علم گردشی‌:

وی اضافه کرد: مراسم علم گردشی در مناطق کالپوش و برخی نقاط کویری در روزی از ایام دهه محرم صورت می‌گیرد. در این روز علم‌ها را از مساجد بیرون آورده، فردی در حالی که علم را به دست گرفته، در پیشاپیش عزاداران حرکت می‌کند. در طی مسیر برخی افراد گوسفندی را در پای علم قربانی کرده و سایرین نذورات خود را به بانیان عزا می‌دهند‌.

تاسوعا و عاشورا‌:

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سمنان ادامه داد: اوج عزاداری اهالی منطقه در شب و روزهای تاسوعا و عاشورا‌ست. اهالی هر منطقه در مساجد و حسینیه‌ها حضور یافته و به عزاداری می‌پردازند‌. دسته‌جات عزاداری از مساجد و حسینیه‌های هر محل به حرکت در آمده و دسته گردانی می‌کنند‌. نخل‌برداری روستاهای دهملاء و دیزج و مغان‌، شهرهای بسطام‌، قلعه نو خرقان و مجن در روز عاشورا جمعیت بسیاری از اهالی شهر شاهرود را برای عزاداری به این نقاط می‌کشاند، تعزیه خوانی از دیگر شیوه‌های عزاداری است که غالباً پس از نخل برداری در نقاط مختلف صورت می‌گیرد‌.

مراسم تعزیه‌خوانی‌:

‌بحرالعلومی ادامه داد: مجالس تعزیه در شاهرود غالباً به مدت یک دهه در برخی نقاط شهری و روستایی در مکان‌هایی چون تکایا و حسینیه‌ها اجرا می‌گردد. تعزیه خوانان شامل دو گروه موافق و مخالف خوان هستند، گروه موافق خوان لباسی به رنگ سبز، مشکی، سفید و گروه مخالف لباسی قرمز رنگ به تن دارند، تعزیه خوانان از ابزار و وسایلی همچون شمشیر‌، سپر‌، کلاه خود‌، چکمه و غیره در مجالس خود استفاده می‌کنند، نام برخی مجالس تعزیه در این منطقه عبارت است از حجة الوداع، مسلم، طفلان مسلم، علی اکبر، ابوالفضل، چهار سردار، قاسم، حر، عباس، شوذب ، غلام ترک و شهادت امام حسین‌(ع ).

یازدهم محرم‌:

وی با اشاره به اینکه آیین ویژه عزاداری روز یازدهم محرم در میراث معنوی کشور به ثبت رسیده است، گفت: در این روز نخل بزرگ شهر شاهرود توسط عزاداران به حرکت در می‌آید. برای این منظور دسته‌جات عزاداری سطح شهر و روستاهای اطراف با حمل طوق و علم به سمت مسجد نخل حرکت می‌کنند. پس از قرار گرفتن مردان در زیر چوب‌های نخل، با ذکر یاحسین نخل را از مسجد به سمت مزار قدیم شهر حرکت می‌دهند. پس از نوحه‌خوانی و ذکر مصیبت نخل را مجدداً به جایگاه اولیه باز می‌گردانند‌. اهالی نقاط کویری طرود و سطوه در این روز برای عزاداری به مقبره پیر مردان در حومه روستا می‌روند‌.

یقه بندی‌:

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سمنان، با اشاره به اینکه مراسم یقه بندی از دیگر آیین‌های خاص مردم شهرستان شاهرود است، گفت: این مراسم در روستای نردین‌(منطقه کالپوش شهرستان میامی) در روز 13 محرم (سوم امام) برگزار می‌شود، در این روز یکی از اهالی محل در خانه خود طعام نذری پخته و تعزیه خوانان را برای صرف نهار دعوت می‌کند، پس از نهار یکی از اعضای خانه، یقه تک تک تعزیه خوانان را به نشانه خاتمه عزا می‌بندد، در بسیاری از نقاط اهالی برای رفع عزا در این روز کوز‌ه‌ای سفالی را بر زمین زده و می‌شکنند.

‌انتهای پیام

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشوذفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*