جمعه، ۱۲ اردیبهشت ۹۳ - ۰۳:۵۵

به گزارش خبرنگار مهر، نشست تخصصی با موضوع “کپی رایت؛ فواید و مضرات پیوستن ایران به آن” ظهر امروز جمعه 12 اردیبهشت با…

به گزارش خبرنگار مهر، نشست تخصصی با موضوع “کپی رایت؛ فواید و مضرات پیوستن ایران به آن” ظهر امروز جمعه 12 اردیبهشت با حضور علی شجاعی صائین مدیر دفتر توسعه کتاب و کتابخوانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمود آموزگار دبیر اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران و بابک حسینی نیک از ناشران فعال در عرضه کتاب های ایرانی در خارج از کشور در محل غرفه آژانس ادبی غزال در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران برگزار شد.

در ابتدای این جلسه حسینی نیک با اشاره به نظرات مختلفی که پیرامون پیوستن ایران به معاهده جهانی برن (کپی رایت) وجود دارد، گفت: برخی معتقدند اگر ما به کپی رایت جهانی بپیوندیم به نوعی تهاجم فرهنگی تن در داده ایم و مثلا استدلال می کنند که طبق این قانون ما باید از کتاب هایی که حتی مغایر با ارزش های اسلامی و انقلابی ماست و مثلا ممکن است تصاویر مستهجنی در آنها باشد، حمایت کنیم.

وی همچنین گفت: یک اصل حقوقی و فقهی در فقه شیعی هست که می گوید نباید سلطه را پذیرفت و نباید بر کسی سلطه ای را تحمیل کرد. در کنوانسیون برن آمده است که اگر یک دعوی حقوقی در مورد انتشار یک کتاب به وجود بیاید باید در کشوری که مدعی این شکایت است، به آن رسیدگی شود به عبارتی دیگر شهروندان ما باید به قوانین کشور مقصد پایبند باشند.

در این جلسه همچنین علی شجاعی صائین با بیان اینکه هم موافقان و هم مخالفان پیوستن به پیمان برن استدلال های جدی در این خصوص دارند، گفت: این مسئله مختص ایران هم نیست و مثلا کشوری مانند آمریکا شاید حدود 30 سال باشد که به این پیمان جهانی پیوسته باشد در حالیکه زمان تصویب این پیمان به سال 1885 میلادی یعنی حدود 130 سال قبل برمی گردد.

وی افزود: در آغاز هم چند کشور اروپایی بنیانگذار پیمان جهانی برن بودند و شخصا به عنوان یک دانشجوی رشته تاریخ می گویم که تصویب پیمان جهانی برن در اوج دوره استعماری رخ داد. زمانی که تولیدات علمی و ادبی کشورهای اروپایی بر کشورهای دیگر برتری داشت.

به گفته این مقام مسئول در وزارت ارشاد، پیمان برن به آثاری که قبل از تصویب این قانون توسط برخی از همین کشورهای اروپایی به تاراج رفته اند و هم اکنون در موزه های آنها نگهداری می شود، هیچ توجهی ندارد.

مدیر دفتر کتاب افزود: الان تقریبا حدود 170 کشور به کنوانسیون برن پیوسته اند و این پیمان هم در کنار همه ابزارهای جهانی سازی گسترش یافته و من شخصا فارغ از نگاه های حقوقی، فقهی و اخلاقی و سیاسی پیرامون پیوستن به این پیمان، یک نگاه تاریخی به آن دارم و از این جهت منتقد این پیمان هستم چون تنها منافع تولیدکنندگان آثار را مدنظر دارد و کسانی پیمان را شکل داده اند که دستِ برتر را در تولید و عرضه آثار داشته اند و هیچ وقت به پیشینه های تاریخی این مسئله پرداخته نشده است.

صائین در عین حال گفت: البته نمی توان پیمان برن را نادیده گرفت و شاید نشود همچنان از عدم عضویت در این پیمان جهانی آن هم در جهان امروز سخن راند؛ لذا بهتر است بسترسازی دقیقی در کشور برای تعیین تکلیف نهایی در خصوص پیوستن یا نپیوستن به پیمان جهانی برن شکل بگیرد، همان طور که در خصوص دیگر پیمان های جهانی عمل کرده ایم.

مدیر دفتر کتاب در جمع بندی سخنان خود گفت: من به نظرم می رسد که ما ناگزیر از عضویت به پیمان جهانی برن هستیم اما چه بهتر که دولت ایران با کمک تشکل های نشر، ابعاد این مسئله را بررسی کند و مزایا و مضرات آن بر همگان مشخص شود.

در این نشست خبری همچنین محمود آموزگار دبیر اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران حقوق مالکیت فکری را محصول اختراع ماشین چاپ دانست که امکان در دسترس قرار دادن آثار مکتوب را برای همگان فراهم کرد و از اینجا بود که حقوق دست اندرکاران تولید یک محصول فکری مثل کتاب به عنوان یک بحث مطرح شد.

وی با اشاره به کاستی های قانون حمایت از مولفان، مصنفان و هنرمندان مصوب سال 1348 گفت: در این قانون برای حمایت از حق مولف مجازات زندان بین 6 ماه تا 3 سال تعیین شده است، مجازاتی که هیچ تناسبی با جرم مربوطه ندارد و به عبارت بسیار عامیانه یکی از راههای فشل کردن خود همین قانون بوده است!

آموزگار همچنین به انتقاد از لایحه تدوین شده در هیات دولت مبنی بر حمایت از مالکیت فکری گفت: در این لایحه از حق افشا که در بسیاری از اسنادی که پیشتر در کشورهای مختلف مطرح شده، بار منفی دارد، دفاع شده است.این مسئله جای تامل دارد و به نظر نمی رسد که این لایحه سرنوشت خوبی برای دفاع از حق مولف در کشور رقم بزند.

وی همچنین با اشاره به پیشی گرفتن تالیف از ترجمه در کتاب های دانشگاهی و مقاطع تحصیلات تکمیلی این مسئله را یکی از تبعات نپیوستن به قانون جهانی کپی رایت عنوان کرد و افزود: به نظر می رسد حتی در تصور مخالفان پیوستن به قانون جهانی کپی رایت هم نمی گنجد که ممکن است یک کتاب ایرانی مخاطب جهانی داشته باشد در حالیکه واقعا بسیاری از آثار ایرانی می تواند مخاطب جهانی داشته باشند اما چه فایده که حق مولف در این زمینه برای آنها در پرانتز باقی مانده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.