بی‌اعتنایی عشایر نسبت به قرق‌های بومی آفتی برای حفظ طبیعت خراسان‌شمالی

رئیس اداره‌ی محیط طبیعی اداره‌کل حفاظت محیط زیست خراسان‌شمالی گفت: بی‌اعتنایی عشایر نسبت به قرق‌های بومی آفتی برای حفظ طبیعت این استان است.

«اسکندر گردمردی» در گفت‌وگو با خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه‌ی خراسان‌شمالی، با اشاره به اینکه یکی از مناطق حفاظتی موجود در طبقه‌بندی اتحادیه‌ی جهانی حفظ طبیعت، قرق‌های بومی هستند که تحت تصدی جوامع بومی و محلی مدیریت می‌شوند، افزود: جوامع بومی و محلی از دیرباز قلمروهای خود را حفاظت و مدیریت می‌کردند.

وی ادامه داد: عشایر به عنوان جوامع بومی کشور نقش مهمی در مدیریت منابع و تنوع زیستی داشته و دارند.

رئیس اداره‌ی محیط طبیعی اداره‌کل حفاظت محیط زیست خراسان‌شمالی اظهار کرد: جوامع بومی و محلی بعلت وابستگی معیشتی به منابع سرزمینی و تنوع زیستی از گذشته‌ای دور ضمن بهره‌برداری از این منابع ارزشمند، آنها را محافظت می‌کردند و اقداماتی برای احیاء بصورت سنتی انجام می‌دادند.

به‌گفته‌ی گردمردی، نگهداشت، بهره‌وری پایدار و احیاء بعنوان سه اصل است که اتحادیه‌ی جهانی حفظ طبیعت بمنظور حفظ طبیعت آن را مطرح کرده است.

وی با بیان اینکه قرق‌های بومی تحت تصدی جوامع بومی و محلی بعنوان مناطق حفظ شده‌ای هستند که در سراسر دنیا به رسمیت شناخته شده و بخش قابل توجهی از طبیعت را مدیریت می‌کند، خاطرنشان کرد: ییلاق، قشلاق و ایل راه‌های عشایر در کوه‌های گلیل و شاه جهان را از مهم‌ترین ییلاقات عشایر این استان عنوان کرد.

رئیس اداره‌ی محیط طبیعی اداره‌کل حفاظت محیط زیست خراسان‌شمالی یادآور شد: با نگاهی به این مناطق کوهستانی متوجه می‌شویم تنوع گیاهی اعم از گیاهان دارویی، صنعتی و غذایی در کنار گونه‌های علوفه‌ای با تراکم مناسب گسترده شده‌اند و در این میان انواع گونه‌های جانوری که برای زندگی به این رویشگاه‌های ییلاقی ارزشمند وابسته هستند در قلمرو ییلاقی عشایر زیست می‌کنند.

گردمردی تصریح کرد: در مسیر کوچ، عشایر خراسان‌شمالی از ییلاق به قشلاق، این افراد بعلت از میان رفتن ایل راه‌ها ناچارند از میان زمین‌های کشاورزی و جاده‌ها عبور کنند، طوری‌که در گذشته می‌توان در مسیر ایل راه‌ها گونه‌های جانوری متفاوتی را مشاهده کرد که هم‌اکنون خبری از آنها نیست.

وی با اشاره ه به اینکه پلنگ از مهم‌ترین گونه‌های جانوری در معرض خطر انقراض است که در مناطق ییلاقی عشایر این استان زندگی می‌کنند، خاطرنشان کرد: ریش سفیدان و گیس سفیدان عشایر این استان پلنگ را بعنوان نماد جوانمردی و مرخ(درخت ارس) را بعنوان نماد مقاومت و ایستادگی در سیاه چادرهای خود برای فرزندان نقل می‌کردند.

رئیس اداره‌ی محیط طبیعی اداره‌کل حفاظت محیط زیست خراسان‌شمالی خاطرنشان کرد: چنانچه محدوده‌ی قلمرو عشایر که شامل ییلاق و قشلاق و ایل راه است بعنوان قرق بومی به رسمیت شناخته شود، سبب می شود احساس تعلق خاطر میان جوامع بومی و محلی نسبت به طبیعت بازگردانده شود.

گردمردی کفت: مادامی که جوامع بومی و محلی در قلمرو خود حضور داشته باشند و حس وابستگی معیشتی در آنها زنده بماند، حفاظت از طبیعت نیز پایدار است.

وی افزود: به نظر می‌رسد در فصل کوچ عشایر این استان، مردم و متولیان حفظ طبیعت باید به استقبال این پاسداران واقعی طبیعت بیایند، مسأله‌ای که تا امروز بسیار مورد غفلت واقع شده است.

رئیس اداره‌ی محیط طبیعی اداره‌کل حفاظت محیط زیست خراسان‌شمالی اظهار کرد: چنانچه حس تعلق خاطر در جوامع بومی و محلی از میان رود، آنها نسبت به حفظ طبیعت بی‌تفاوت می‌شوند و این بی‌اعتنایی آفتی برای طبیعت است که این امر پای سودجویان را به عرصه‌های طبیعی و قلمروهای عشایری باز می‌کند.

گردمردی افزود: هم‌اکنون متأسفانه برخی مناطق ییلاقی و قشلاقی عشایر در خراسان‌شمالی مورد تعرض جاده‌سازی، کشاورزی و معدن‌کاوی قرار گرفته است، اراضی شیبدار به بهانه‌های مختلف تغییر کاربری یافته و جاده‌ها تا مرتفع‌ترین و شیبدارترین نقاط در دل کوهستان گشوده شده است که مجموعه این فعالیت‌های توسعه‌ی ناپایدار در برخی نقاط منجر به بروز رانش زمین، خشک شدن چشمه‌ها و تخریب مراتع باارزش شده است.

وی خاطرنشان کرد: پرونده‌ای چون سهره‌ی سینه سرخ پیش از این لانه‌اش را برروی بوته‌های گون، و با ظرافت خاصی بنا می کرد این در حالیست که با تخریب رویشگاه های گون در کوهستان این استان به بهانه های مختلف، نه تنها پوشش گیاهی ارزشمند از بین رفته بلکه سهره سینه سرخ با آن رنگ محسور کننده نیزجایی برای لانه سازی نخواهد یافت و بدین ترتیب این گونه جانوری وابسته به مراتع و جنگل ها از بین خواهد رفت.

انتهای پیام

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشوذفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*