دنیای فرو رفته در مرداب خشکسالی!

خشکسالی را نبایست صرفاً بعنوان پدیده‎ای کاملاً فیزیکی یا طبیعی در نظر گرفت.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه لرستان، تأثیرات خشکسالی در جامعه ماحصل ایفای نقشی مابین یک رخداد طبیعی(بارش کمتر از حد مورد انتظار به دلیل تغییرات اقلیمی) و نیاز مردم به منابع تأمین آب است.

انسان‎ها معمولاً از تأثیرات خشکسالی لطمه می‎بینند، خشکسالی‎های اخیر در هر دو گروه کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه نتایج اقتصادی، تأثیرات زیست محیطی و دشواری‎های شخصی به بار آورده که جملگی باعث شده‎اند که آسیب پذیری تمامی جوامع به این پدیده زیانبخش طبیعی مدنظر قرار گیرد.

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی لرستان در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)،‌ منطقه لرستان گفت: مفهوم خشکی(Aridity) نیز مانند تمام مفاهیم اساساً نسبی است. خشکی یک صفت اقلیمی و نوعی ویژگی پایدار آب و هوا در مناطق خشک و نیمه خشک است که در آن بارش برای رشد و تداوم حیات کفایت نمی‎کند.

غلام‎رضا چمن‎پیرا اضافه کرد: این معضل به خاطر کمی رطوبت نسبی حادث می‎شود، به عبارت ساده‎تر کاهش غیرعادی رطوبت و آب در رابطه با نیازهای آبی را می‎توان خشکی اطلاق کرد.

وی ادامه داد: در بعضی مناطق حتی داشتن بارندگی در حد 100 میلی‎متر نیز ممکن است خشکی محسوب نشود و موجودات زنده در چنین محیط‎هایی فعالیت‎های حیاتی خود را به راحتی انجام دهند.

به گفته دکتر چمن‎پیرا، از نظر فضایی خشکی می‎تواند موضعی (Local)، منطقه‎ای(Regional) و یا قاره‎ای(Continental) باشد.

وی با اشاره به انواع خشکی گفت: خشکی متئورولوژیکی (Meteorological) نوعی خشکی است که می‎تواند مربوط به یک زمان کوتاه باشد. در این زمان میانگین بارندگی نسبت به متوسط آن کمتر است.

چمن‎پیرا ادامه داد: خشکی کلیماتولوژیکی(Climatological) نیز نوعی دیگر از خشکی بوده که در یک دوره طولانی مثلاً 10 ساله یا بیشتر رخ می‎دهد و روند بارندگی کاهشی خواهد بود.

این پژوهشگر افزود: همچنین خشکی اتمسفریک(Atmospherical) مربوط به شرایط دما و رطوبت هوای منطقه است. به طوری که چنین خشکی‎هایی در عرض‎های جغرافیایی 20 تا 40 درجه در دو نیمکره شمالی و جنوبی دیده می‎شوند.

وی اضافه کرد: چنانچه بیشترین وسعت مناطق خشک و بیابانی دنیا مربوط به این عرض‎ها هستند و به صورت دو کمربند پرفشار در طرفین خط استوا واقع شده‎اند.

چمن‎پیرا ادامه داد: خشکی هیدرولوژیکی(Hydrological) مربوط به کمبود جریانات سطحی، افت سطوح آب‎های زیرزمینی در نتیجه کاهش تغذیه و کاهش دبی آب رودخانه‎ها است.

این عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی لرستان در رابطه با خشکسالی‌(Drought) بیان کرد: این معضل به دلیل عوارض و ماهیت متنوع از زوایای گوناگون تعریف شده است. تعریف عام آن یعنی کمبود بارش در بلند مدت به نحوی که باعث کمبود رطوبت خاک، کاهش آب‎های سطحی و زیرزمینی شود و فعالیت‎های انسان و گیاهان را تحت تاثیر قرار دهد.

وی تصریح کرد: خشکی و خشکسالی با وجود شباهت‎های زیاد، مترادف هم نیستند. خشکی از ویژگی‎های بارز اقلیمی در نواحی خشک و نیمه خشک است، در حالی‎که خشکسالی کاهش و بی نظمی بارش در حدی است که در آن روند عادی رشد حیات، تولید محصول و رابطه متعارف و متوازن انسان و محیط مختل می‎شود.

چمن‎پیرا ادامه داد: از این رو خشکسالی صرفاً محدود به مناطق خشک دنیا نمی‎شود و در هر نوع اقلیمی احتمال دارد خشکسالی اتفاق بیفتد، اما با توجه به حساسیت سینوپتیک جوی، در مناطق خشک و شکننده خسارات بیشتری را به دنبال دارد.

وی اظهار کرد: در تئوری جدید و با دید هیدرو-اقلیمی، خشکسالی به صورت انحراف منفی موقتی و دوره‎ای وضعیت رطوبتی محیطی یا(Environmental Moisture Status)، E.M.S تعریف می‎شود.

به گفته این پژوهشگر مرکز تحقیقات کشاورزی، ماهیت متنوع این عارضه سبب شد که بصورت مختلف مانند خشکسالی جوی(کمبود بارش به مقدار عادی Meteorological)، خشکسالی آبی(کمبود جریانات سطحی Hydrological)، خشکسالی کشاورزی(کمبود رطوبت خاک Agricaltural) و خشکسالی اقتصادی-اجتماعی(کمبود سطح درآمد ناشی از فقر رطوبت Socio-Economic)، تقسیم بندی و تعریف شود.

چمن‎پیرا خاطرنشان کرد: از طرف دیگر با افزایش جمعیت، بسیاری از کشورهای جهان در حال حاضر در وضعیت بحران آب قرار دارند و یا در سال‎های آینده در جرگه کشورهای بحرانی قرار خواهند گرفت. بحران آب در جهان تنها شامل منطقه غرب آسیا و شامل آفریقا نیست، بلکه بسیاری از کشورهای دیگر در سایر مناطق جهان نیز در این بحران قرار خواهند گرفت.

وی یادآور شد: وضعیت منابع آب استان لرستان نیز جدا از شرایط فوق نیست، به گونه‌ای که وقوع خشکسالی و روند توسعه و بهره‎برداری ازمنابع آب موجب خشکی هیدرولوژیکی و در کما رفتن برخی رودخانه‎های دائمی استان و افت سطح آب و کاهش آبدهی چاه‎ها شده است.

این عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گفت: اهمیت و ضرورت تحقیقات در زمینه مدیریت منابع آب در اینست که در نهایت، نتیجه چنین پژوهش‎هایی منجر به ارائه الگوهای بهینه بهره‎برداری بر اساس سناریوهای مدیریتی خواهند شد.

چمن‎پیرا افزود: نتایج حاصل از تحقیقات در زمینه آب، سرآغاز مطالعات مدیریت منابع آب برای پژوهشگران و سازمان‎های مرتبط(وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی، دانشگاه‎ها و سایر مراکز پژوهشی و تحقیقاتی) است.

‌انتهای پیام

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشوذفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*