سوند ادراری در مردان چگونه قرار داده می شود

sonde mardane  سوند ادراری در مردان چگونه قرار داده می شود

سوند ادراری متشکل از  لاتکس، پلی اورتان، و یا لوله سیلیکون است  به مثانه بیمار از طریق مجرای ادرار وارد می شود. و در مثانه جمع و تخلیه می شود سوند ممکن است دائمی و یا موقتی باشد

اندیکاسیو نها

از جایگذاری سوند ادراری در مردان برای مقاصد تشخیصی و درمانی استفاده میگردد .

نباید از سوند گذاری به عنوان درمان روتین بی اختیاری ادراری استفاده نمود. در صورت امکان باید از اقدامات کمتر تهاجمی ( مثل پد بی اختیاری ، سوندگذاری متناوب یا سوندهای پوشاننده پنیس ( Penile-sheath catheters ) بهره گرفت تا از ایجاد عوارض ناشی از سوند پایدار جلوگیری به عمل آید. به علاوه در برخی بیماران ، جراحی برای تصحیح بی اختیاری یا استفاده از داروهای ضد موسکارینی می تواند مفید باشد.

کنترا اندیکاسیونها

تنها کنترا اندیکاسیو ن مطلق جایگذاری سوند ادراری عبارت است از :

bullet2  سوند ادراری در مردان چگونه قرار داده می شود  آسیب به پیشابراه ( چه تایید شده و چه مشکوک )

آسیبب به پیشابراه معمولا در بیمارانی وجود دارد که دچار ترومای قابل ملاحظه به لگن یا شکستگی لگن شد ه اند . یافته های فیزیکی مرتبط با آسیب به پیشابراه عبارتند از :

ممکن است بالا بودن غده پروستات در اثر وجود هماتوم بزرگ لگن مخفی شود یا در صورتی که بیمار به خاطر تندرنس ناحیه ، مایل به انجام معاینه دقیق نباشد ، نادیده گرفته شود . در صورت شک به آسیب به پیشابراه ، استفاده از اورتروگرافی رتروگراد قبل از سوندگذاری اجباری است.

 

کنترا اندیکاسیون های نسبی جایگذاری سوند ادراری عبارتند از :

آمادگی

وسایل مورد نیاز برای جایگذاری سوند ادراری غالبا در یک مجموعه آماده موجودند.

این مجموعه نوعا حاوی موارد زیر است :

دیگر تجهیزات مورد نیازی که غالبا دراین مجموعه آماده نیستند ، عبارتند از :

انواع سوندهای ادراری با اندازه های مختلف موجود است .

  • بیشتر از سوند فولی ( سوندی با مجرای دو گانه و نوک مستقیم ) استفاده می گردد.
  • نوک سوند کوده (caude ) نیمه سفت و خمیده است و جایگذاری سوند را در بیماران دچار بزرگی پروستات تسهیل می نماید.
  • سوندهای سه مجرایی ( سه راه ) مسیری اضافه برای شست وشوی مثانه دارند.
  • بیشتر سوندها دارای یک بالون احتباسی در انتهای دیستال خود هستند که وقتی با آب مقطر پر شود ، سوند را در محل خود در مثانه نگه می دارد.
  • برای بیشتر مردان ، اندازه مناسب سوند ۱۶ یا ۱۸ فرنچ است.
  • ممکن است در بیماران دچار تنگی پیشابراه ، سوندهای کوچکتر ( ۱۲ ۱۴ فرنچ ) و در بیماران مبتلا به بزرگی پروستات ، سوندهای بزر گتر ( ۲۰ ۲۴ فرنچ ) جهت جلوگیری از گره خوردن (kinking) سوند درهنگام عبور از پیشابراه پروستاتی ، لازم باشد .
  • در بیماران دچار هماچوری آشکار نیز باید از سوندهای بزر گتر استفاده نمود تا از انسداد مجرا توسط لخته های خون و متعاقبا احتباس ادراری پیشگیری شود.
  • بسیاری از سوندها از لاتکس ساخته شد ه اند ؛ البته انواع سیلیکونی نیز برای مبتلایان به حساسیت یا آلرژی به لاتکس موجودند.
  • سوندهای دارای پوشش آلیاژ نقره در مقابل رشد باکتری مقاوم هستند و در بیماران پرخطر از نظر ابتلا به عفونت می توان از آنها استفاده نمود.
  • sonde mardane1  سوند ادراری در مردان چگونه قرار داده می شود

 

سوندگذاری

  • تمام وسایل را وارسی کنید و در میز کنار تخت در دسترس قرار دهید.
  • بیمار را روی برانکارد در وضعیت خوابیده به پشت قرار دهید
  • اگر ختنه نشده است ، پر هپوس را کاملا عقب بکشید.
  • جایگذاری سوند ادراری تحت شرایط استریل انجام می گیرد و در ادامه کار باید همیشه دستکش استریل به دست داشت.
  • پس از پوشاندن ناحیه عانه و پروگزیمال رانها با پارچه ، شفت پنیس را با دست غیرغالب خود بگیرید و پنیس را در حالت کشیده با زاویه قائمه نسبت به صفحه بدن بیمار نگه دارید.
  • اکنون این دست غیراستریل محسوب می شود و نباید پنیس را رها یا وسایل استریل را لمس کند.
  • گلنس پینس را با حرکت چرخشی و با استفاده از پنبه توپی آغشته با ماده ضد عفونی کننده پاک کنید.
  • قبل از داخل کردن سوند، نوک آن را با ژل استریل یا لیدوکائین غلیظ لغزان کنید. در صورت استفاده از سوند کوده ، نوک آن را در وضعیت ساعت ۱۲ بالا بگیرید تا عبور آن از لوب میانی غده پروستات تسهیل گردد.
  • سوند را به ملایمت وارد مئاتوس کنید و آن را در پیشابراه به آهستگی به سمت پروگزیمال برانید.
  • اگر در این مرحله با مقاومت زیادی مواجه هستید ، سوند را به زور نرانید زیرا این رویکرد احتمالا ناموفق خواهد بود و ممکن است به ترومای پیشابراه بینجامد.
  • در فاصله ۲۰ – ۱۶ سانتی متری که ناحیه اسفنکتر خارجی است ، ممکن است مقاومتی احساس گردد. از بیمار بخواهید اسفنکتر را شل کند و نفس عمیقی بکشد ؛ این کار ممکن است عبور سوند را تسهیل نماید.
  • سوند را تا سطح قسمت باد کردن بالون پیش برانید.
  • ورود ادرار به لوله جمع آوری کننده ، به معنای مناسب بودن موقعیت سوند است.
  • اگر ژل لغزان ساز کاتتر را مسدود کرده یا مثان ه خالی باشد، ممکن است جریانی ایجاد نگردد. سوند را با سالین پاک کنید ؛ بازگشت آزاد ادرار یا سالین ، مناسب بودن موقعیت سوند را تایید می کند.
  • سپس بالون را با ۱۰ میلی لیتر آب باد کنید ( ظرفیت بالون در انواع سوندهای مختلف ممکن است فرق داشته باشد؛ برای دانستن حجم مناسب قسمت باد کرده را در انتهای دیستال سوند وارسی کنید) . فقط باید از آب استفاده نمود چرا که هوا ممکن است از بالون نشت کند و سالین ممکن است کریستالیزه شود و باعث کارکرد نادرست دریچه یا انسداد مجرا شده ، مانع خالی شدن مناسب گردد.
  • بسیار مهم است که بالون هنگامی پر شود که کاتتر به طور کامل جایگذاری شده است تا از باد شدن آن در داخل پیشابراه اجتناب گردد.
  • سرانجام سوند را به عقب بکشید تا بالون مقابل جدار مثانه قرار بگیرد.
  • در بیماران ختنه نشده ، جهت پیشگیری از پارافیموز (paraphimosis ) اطمینان حاصل نمایید که پر هپوس به موقعیت آناتومیک خود برگشته است.
  • با نوارچسب یا یک وسیله تثبیت کننده دیگر ، سوند را به ران یا جدار قدامی شکم بیمار ثابت کنید و کیسه جمع آوری را آویزان قرار دهید.
  • sonde mardane2  سوند ادراری در مردان چگونه قرار داده می شود

رفع مشکل

  • در بیماران دچار بزرگی پروستات ممکن است در فاصله ۲۰ – ۱۶ سانتی متری ، مقاومت در برابر راندن سوند ایجاد گردد. در این بیماران سوندگذاری موفق با سوند کوده حاصل می شود. در صورت در دسترس نبودن سوند کوده ، می توان از سوند فولی بزرگ ( ۲۴ – ۲۰ فرنچ ) استفاده نمود . باید از استفاده از سوندهای کوچک پرهیز نمود زیرا ممکن است درصورت مواجهه با مقاومت گره بخورند.

sonde mardane3  سوند ادراری در مردان چگونه قرار داده می شود

  • اگر در اثر فیموز شدید یا تنگی مئاتوس نتوان سوند را وارد نمود یا اگر حین وارد کردن سوند مقاومت زیادی وجود داشته باشد ، باید به مشاوره اورولوژی اقدام نمود.
  • اگر سوند در پیشابراه گره بخورد و ترشح خونی دیده شود ، امکان دارد پیشابراه سوراخ شده باشد. در این صورت باید سوند را درآورد و دیگر تلاشی در جهت راندن سوند ننمود و اقدام به مشاوره اورولوژی کرد.

 sonde mardane4  سوند ادراری در مردان چگونه قرار داده می شود

عوارض

عفونتهای مجاری ادراری پس از جایگذاری سوند ادراری شایع هستند و در ۱۰ – ۳ بیماران به ازای هر روز داشتن سوند رخ می دهند. هر چند بسیاری از عفونتها تنها باکتریوری بی علامت هستند ، در برخی موارد ، پیلونفریت ، باکتریمی و اوروسپسیس ایجاد می گردد.

امکان ایجاد بیماری خطرناک یا مرگ واقعا وجود دارد زیرا معلوم شده است که عفونتهای بیمارستانی مجاری ادراری ، زمان بستری در بیمارستان را ۳ روز افزایش می دهند و میزان مرگ و میر را در بیماران دارای سوند ۳ برابر می کنند.

بیمارانی که در معرض خطر بیشتری برای عفونتهای مرتبط با سوند قرار دارند ، عبارتند از سالمندان ، دیابتی ها و مبتلایان به نارسایی زمینه ای کلیه یا بیمار یهای پیشرفته تهدیدکننده حیات. موثرترین راه برای پیشگیری از عفونتهای مجاری ادراری ، اجتناب از سوندگذاری در حد امکان است. در صورت ضرورت سوندگذاری ، اقدامات پیشگیرانه عبارتند از :

استفاده روتین از آنتی بیوتیکهای پروفیلاکتیک مفید نیست و تکثیر گونه های مقاوم را باعث می گردد . البته برای بیماران پرخطر از نظر ابتلا به عفونت و بیمارانی که تحت برخی اقدامات تهاجمی از جمله رزکسیون پروستات از طریق پیشابراه و پیوند کلیه قرار دارند ، باید درمان آنتی بیوتیکی مدنظر قرار گیرد.

گاه ممکن است در اثر انسداد مجرای دوم یا کارکرد نادرست دریچه ، خالی کردن بالون احتباسی مقدور نباشد . در صورت معیوب بودن دریچه ، بریدن بازوی کناری و برداشتن دریچه ممکن است مشکل را حل کند. در صورت عدم موفقیت این کار ، مشاوره اورولوژی اندیکاسیون دارد چرا که ممکن است لازم باشد بالون از طریق سوپراپوبیک و تحت هدایت سونوگرافی سوراخ شود .

 منبع-http://nurse-station.ir

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشوذفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*