میز و نیمکت‌ها را چگونه بچینیم؟

علیرغم منسوخ بودن روش انبوه‌سازی اطلاعات در مغز دانش‌آموزان هنوز در اکثر مدارس ما از این شیوه برای تدریس استفاده می‌شود، در واقع به جای تمرکز بر کیفیت آموزشی و فضای آموزشی به کمیّت آموزشی توجه می‌شود.

محسن صفایی کارشناس ارشد روانشناسی و مشاور اداره کل آموزش و پرورش استان مرکزی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران‌(ایسنا)، منطقه مرکزی، گفت: محیط و فضای آموزشی در شکل‌گیری عادات و بروز رفتارها در دانش‌آموزان تأثیر بسیار چشمگیری دارد.

وی با اشاره به اینکه محیط آموزشی با همه ابعادی که دارد نقش مستقیمی در فرآیند یادگیری و آموزش دانش‌آموزان بویژه دانش‌آموزان دوره ابتدایی دارد، تصریح کرد: یک محیط می‌تواند باعث شکوفایی استعداد و شادابی کودک شود یا برعکس او را محدود کند و استعدادهای او را مورد توجه قرار ندهد.

صفایی افزود: در تحقیقاتی نیز که در این خصوص انجام شده بر اهمیت نقش محیط و فضای آموزشی بر فرآیند یادگیری دانش‌آموزان تأکید شده است، قرار دادن صندلی‌ها پشت سرهم تفکر و مشارکت جمعی و تبادل افکار را با مشکل مواجه می‌کند.

وی ادامه داد: با توجه به شیوه‌های مختلف تدریس، معلمان با توجه به اقتضای تدریس از محیط استفاده می‌کنند و چینش صندلی‌ها نیز در کلاس‌ها با توجه به الگوی تدریس معلم صورت می‌گیرد، در الگوی مشارکت‌محوری صندلی‌ها به صورت دایره‌ای و طوری چیده می‌شوند که بچه‌ها یکدیگر را ببینند و با هم مباحثه کنند.

وی اضافه کرد: در برخی از دروس نمی‌توان از شیوه چیدمان دایره‌ای استفاده کرد مثل درس ریاضی که نیاز به توجه و تمرکز حواس زیادی دارد.

این مشاور و روانشناس با بیان اینکه به طور کلی کلاس باید از نظر نور، امکانات و فضاسازی محیطی، متناسب با سن و روحیات دانش‌آموز باشد گفت: محیط مدرسه باید با کمک رنگ‌ها، نور و تصاویر برای نیازهای عاطفی، روحی و هیجانی کودک آماده‌سازی شده باشد.

صفایی افزود: در کلاس درس استاندارد باید فضا برای تحرک دانش‌آموز تعبیه شده باشد، چون ذات پرتحرک و پر جنب‌وجوش او ایجاب می‌کند که محیط اطراف او این امکان را داشته باشد و ابزار و تجهیزات نیز طوری باشد که خطر جانبی برای او به‌ وجود نیاورد.

وی با اشاره به عواملی که باعث می‌شود فضای کلاس درس دلگیر و خسته‌کننده شود، بیان کرد: اندازه کلاس، رنگ دیوارها، متغیر حرارت و صدا و مزاحمت‌های بیرونی در بحث ایجاد محیطی گیرا و یادگیری تأثیر دارند که اگر رفع نشوند، کلاس به مکانی خسته‌کننده و فاقد نشاط و شادابی تبدیل خواهد شد.

دانش آموزان چگونه نقاد و خلاق می‌شوند

صفایی در توضیح اینکه چگونه دانش‌آموزان خلاق و نقاد می‌شوند، گفت: علاوه بر فضای کلاس درس، ابزارهای کمک‌آموزشی، روش تدریس معلم و محتوای اصلی آموزشی و عواملی که در بحث فعالیت‌های آموزشی نقش دارند، می‌توانند دانش‌آموزانی خلاق و نقدکننده بار آورند.

وی با توجه به اینکه در سیستم آموزشی جدید معلم نقش راهنما و تسهیلگر را در امر آموزش و پرورش دارد و بخش عمده‌ای از فعالیت‌ها بر عهده خود دانش‌آموز به صورت فعالانه است اظهار کرد: اگر تعامل بین معلم و دانش‌آموز یک‌طرفه باشد و معلم فقط از روش سخنرانی بدون ابزار کمک آموزشی درس بدهد، خلاقیت در دانش‌آموزان شکل نمی‌گیرد.

این روانشناس در ادامه افزود: از طرفی اگر محتوا متناسب با سن فرد نباشد و محیط کلاس خسته کننده باشد، شور و هیجان برای یادگیری و خلاقیت در دانش‌آموز از بین می‌رود.

کارشناس ارشد روانشناسی در بحث مدارس دانش‌آموزمحور که حدود پنج سال است، به طور جدی در مدارس مطرح و کار شده است، گفت: در این شیوه نقش دانش‌آموز پررنگ‌تر و برجسته‌تر از معلم بوده و این امر مستلزم مهیا بودن امکانات کلاسی و ابزار پژوهشی است.

وی علت خوب اجرا نشدن طرح دانش‌آموزمحوری در برخی از مدارس را نبود منابع دانست و گفت: نیاز دانش‌آموزان بسیار بالاست، البته یک نرم داریم که فعلاً در حد آن نرم هستیم، ولی با سطح توقعات فاصله داریم.

صفایی رشد ذهن تحلیلگر و نقاد دانش‌آموز و جرأت ابراز نظر مخالف از سوی دانش‌آموز را بسته به فعالیت و روش معلم دانست و اظهار کرد: خوشبختانه در حال حاضر علاوه بر تأمین تجهیزاتی مثل هوشمندسازی مدارس، برای همه معلمین کلاس‌های روانشناسی برگزار می‌شود و آنها احترام به نظرات مخالف دانش‌آموزان را در حیطه آموزشی خود قرار می‌دهند.

وی در زمینه رشد تفکر انتقادی دانش‌آموزان خاطرنشان کرد: در این خصوص به معلمین آموزش داده می‌شود و سعی بر این است بهترین برخورد برای رشد تفکر انتقادی و تفکر پژوهش‌محور با دانش‌آموز صورت گیرد.

وی با تأکید بر اینکه علاوه بر معلم، اولیاء و خانواده‌ها نیز باید شرایط و فضای مناسب آموزشی را فراهم کنند، گفت: آنها نیز با روش تربیتی و روش برخورد مناسب و فراهم کردن ابزارها و امکانات لازم در این امر به معلمین کمک کنند.

وی یکی از اولویت‌های جدید آموزش و پرورش را تعامل سه جانبه خانواده، جامعه و مدرسه عنوان کرد.

انتهای پیام

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشوذفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*