جمعه، ۱۳ تیر ۹۳ - ۰۵:۰۱

برترین ها- بهنام منقولی*: صدا و سیما و به خصوص تلویزیون، و به خصوص در سال های اخیر حکایت عجیب و غریبی است. هر…

برترین ها- بهنام منقولی*: صدا و سیما و به خصوص تلویزیون، و به خصوص در سال های
اخیر حکایت عجیب و غریبی است. هر روز خبرهایی از حواشی رسانه ملی میشنویم که
موجبات افسوس مان را فراهم می کند. اما این بار و در ماه مبارک رمضان اتفاقی افتاد
که نشریه معتبر «تایمز» را هم مجبور کرد درباره عملکرد صدا و سیمای ایران موضع
گیری کند!

سوژه این بار سریال مناسبتی هفت سنگ است که از شبکه 3
سیما پخش می شود و در خلال بازیهای جام جهانی تبلیغات گسترده ای از این سریال
مناسبتی را شاهد بودیم اما با شروع پخش آن مشخص شد که این سریال سفارش ماه رمضان
نه تنها «مناسبتی» نیست که کپی ناشیانه و شاید به بیان دیگر حرفه ای از سریال مطرح
آمریکایی و برنده 5 جایزه امی یعنی
Modern Family
است که محصول شبکه معتبر
ABC
و از سال 2009 پخش آن آغاز شد و همچنان ادامه دارد.

بسیاری از علاقمندان ایرانی به
سریال های خارجی نیز این سریال نسبتا مهم و معتبر را پیگیری و تماشا نموده اند.
Modern Family یا همان خانواده
امروزی تصویری از زندگی 3 خانواده و معضلات آنها و اطرافیانشان و حواشی آن در بستر
امروزی جامعه آمریکاست.
پدر پولدار این خانواده همسر جدیدی
از آمریکای لاتین اختیار کرده است که به همراه پسرش وارد این خانواده شده و مشکلاتی
نیز دارند. در سمت دیگر پدر و مادری هستند که با دختر جوان خود مشکل ارتباطی و
فاصله نسل دارند و او را نمیفهمند و همین باعث به وجود آمدن داستان‌های کمیکی بین
آن‌ها می‌شود. از سوی دیگر یک زوج در این سریال هستند که فرزندی را به فرزند
خواندگی می‌پذیرند.

عليرضا بذرافشان، كارگردان و
نويسنده سريال هفت سنگ قبل از پخش سريال در مصاحبه با رسانه ها گفته بود
: “ايده اوليه سريال هفت سنگ را من به همراه سارا خسروآبادي
طراحي کرديم و بطن قصه را گسترش داديم تا نهايتا به سه خانواده موجود در قصه هفت
سنگ رسيد.
سه خانواده موجود در قصه هفت
سنگ از سه نسل و رنج مختلف سني هستند که ما آنها را پروبال داديم و شخصيت‌ها را
شکل داديم و قصه کلي هفت سنگ را روي آن بنا کرديم و براساس آن فيلم‌نامه‌ اين
سريال را نوشتيم.”

در شخصیت پردازی نسخه بومی شده
صدا وسیما دو تغییر عمده دیده میشود دختر جوان به پسر نوجوان تغییر یافته تا
داستان وارد معضلات فعلی دختران جوان جامعه ایران نشود و از حاشیه ها و حرف و حدیث
های احتمالی پیشگیری شود. از سوی دیگر زوجی که فرزند خوانده دارند در نسخه اصلی
همجنس گرا می باشند که طبیعتا این مورد نیز تغییر یافته است.

علیرضا بذرافشان چند روز پیش و در آغاز پخش سریال در
گفت‌وگو با روزنامه جام‌جم، ارگان صداوسیما، با تایید کپی‌برداری از سریال خانواده
مدرن گفته بود: «اینکه سریال هفت‌سنگ بر اساس سریالی به نام خانواده مدرن ساخته
شده، موضوعی نیست که پنهان کنیم اما برخی مخاطبان و البته برخی از اهالی مطبوعات و
رسانه‌ها وقتی به نکته‌ای پی می‌برند، آن را مانند یک کشف بسیار بزرگ مطرح و گمان
می‌کنند راز مهمی را کشف کرده‌اند که باید حتما آن را افشا کنند. در حالی که
مصاحبه من و همکارانم در گروه نویسندگان سریال هفت‌سنگ با نشریات معتبر موجود است که
گفته بودیم سریال هفت‌سنگ را براساس ساختار سریال خانواده مدرن طراحی کرده‌ایم. او
در ادامه گفت: «معتقدیم که این اتفاق اصلا چیز عجیب و غریبی نیست.

گویا جناب آقای بذرافشان مفهوم
ساختار را به درستی نمی دانند. ساختار یک اثر سینمایی – تلویزیونی از دو بخش کلی «محتوا
و فرم» تشکیل شده که در این مورد هر دو عینا کپی از مدرن فامیلی است. نگارنده،
قسمت دوم هفت سنگ را با قسمت دوم مادرن فامیلی تطابق داد و شگفت زده شد. کپی تقریبا
100 درصدی شخصیت ها و جریان اصلی داستان و روایت های فرعی ( نزدیک به 100 درصد به
این دلیل که بعضی از شخصیت ها و داستان ها به دلیل منشوری بودن، بومی شده اند) هم
چنین درصد زیادی از دیالوگ ها و فضاسازی ها و حتی دکوپاژ و فیلمبرداری عینا کپی
شده بود.

از لحاظ ادبی و سینمایی و عرف هنری این کار نه اقتباس است
نه برداشت، نه برداشت آزاد نه تاثیرپذیری! کپی محض است و ناشیانه در حد کلمه به
کلمه دیالوگ ها! مثلا داستانی که پرویز پور حسینی برای پسر نوجوان درباره  نیامدن پدرش
و بلیط هواپیما و … تعریف می کند عینا و جمله به جمله کپی و ترجمه شده است. یا موضوع
دوچرخه و … به طور مثال پیرزنی که با دوچرخه درب منزل مهدی
سلطانی ظاهر میشود در نسخه اصل یک خانم منشوری و جذاب است! یا سخنرانی بهنام تشکر
در مهد کودک عینا کپی متن اصلی است. البته ترجمه متون سریال انصافا به طور تخصصی و
خوب و تمیزی انجام شده است!

جرم اخلاقی جناب آقای بذرافشان و همکاران نویسنده اش آن
قدر واضح است که نیاز به هیچ نقدی ندارد. انتظار میرود ایشان و هم فکرانشان به
دلیل فریب چند میلیون بیننده ایرانی و عدم درج عبارتی در ابتدای سریال که نشان دهنده
اقتباسی ولو ناشیانه از «خانواده مدرن» باشد و هم چنین دروغ گفتن درباره نوشتن
فیلمنامه که در بالا به آن اشاره شد، باید از بینندگان داخل کشور و عوامل خارجی سریال
آمریکایی عذرخواهی کنند .

اینکه ناظران سازمان نیز متوجه کپی سریال هفت سنگ از یک
نمونه بسیار مشهور خارجی نشده اند نشاندهنده به روز نبودن؛ عدم ارتباط با فیلم ها
و سریال های روز، عدم تخصص و سواد مرتبط با منصب خود و پایین بودن قدرت تشخیص و
تحلیل این افراد است. به عبارت دیگر، دوباره این گزاره اثبات شد که در رسانه ملی ،
مسوولیت ها و سمت های مهم بر اساس شایستگی و تخصص به افراد واگذار نشده است و ملاک
های دیگری بیشتر از این ها مد نظر بوده است.

واقعا این سوال پیش می آید درآمد آگهی و بودجه مصوب
صدا و سیما که در مجموع حدود 2 تا 3 هزار میلیارد میشود صرف چه تولید محتوا و
خلاقیتی می شود؟
کسب درآمد 200میلیارد تومانی صدا و سیما
از 2 ساعت تبلیغات در هنگام سه‌ بازی ایران درجام‌جهانی برزیل، باید به وجود چنین نیروی
انسانی راکد و بی خلاقیت، بی تخصص و بی سلیقه منجر شود؟

هفت سنگ، ما را به درون ساختار مشوش صدا و سیما می برد و
تاییدی است چندباره بر گفته های همه دلسوزان نظام و کشور که در سال های اخیر بر
ساختار نیروی انسانی صدا و سیما نقد داشته و دارند و اما متهم به سیاه نما.یی شده
اند. به عبارت دیگر در مدیریت و ساختار سازمانی این چنین که یک شخص و گروه چنان از
موقعیت خود مطمئن هستند که دست به چنین عمل زشتی از لحاظ هنری و حرفه ای می زنند و
ناظران نیز بر آنان خرده ای نمی گیرند و اثر پخش میشود و همه عوامل و … هرگونه
کپی محض را انکار می کنند یا به گردن دیگران می اندازند و خود را به غفلت می زنند
باید بازنگری اساسی شود.

*سردبیر برترین ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *