یکشنبه، ۱۸ خرداد ۹۳ - ۰۱:۱۴

اینترنت به معنی شبکه های به هم پیوسته که مخفف اصطلاح انگلیسی interconnected networks است، از نظر برخی کارشناسان، بزرگ ترین سامانه یی…

اینترنت به معنی شبکه های به هم پیوسته که مخفف اصطلاح انگلیسی interconnected networks است، از نظر برخی کارشناسان، بزرگ ترین سامانه یی است که تاکنون به دست انسان طراحی و مهندسی شده و به اجرا گذاشته شده است.

آغاز کار این شبکه ی جهانی به دهه ی 1960 میلادی باز می گردد. از نظر برخی کارشناسان این طرح نیز مانند بسیاری از تحولات فناورانه ی (تکنولوژیک) جهان که کلید شروع آن در سازمان های نظامی ایالات متحده ی آمریکا زده شد، پیش از ارایه به جهانیان در نهادهای آمریکایی به کار گرفته شد.

دوره ی معرفی اینترنت به عموم مردم از میانه ی دهه ی 1990 میلادی آغاز شد و با چنان سرعتی در سراسر دنیا فراگیر شد که تعجب بسیاری از کارشناسان عرصه ی فناوری و همچنین جامعه شناسان را برانگیخت.

تاکنون هیچ فناوری دیگری نتوانسته است با چنین سرعت و مقیاس وسیعی گسترش پیدا کند و در مدت کوتاهی به پدیده یی جهانشمول تبدیل شود. وابسته شدن به طور تقریبی همه ی فعالیت های بشر به اینترنت در دهه های تازه، حکایت از آغاز یک دوران تاریخیِ جدید در عرصه های گوناگون علوم، فناوری و به خصوص در نحوه ی تفکر انسان دارد و جاماندن از قطار پیشرفت و کنار کشیدن از مسیر انطباق با شرایط جدید می تواند برای افراد و کشورها زیانبار باشد.

براساس اطلاعات تارنمای «ویکیپدیا»، اینترنت سامانه یی جهانی از شبکه های رایانه یی به هم پیوسته است که در چارچوب نظام نامه یی مشخص برای ارتباط با یکدیگر استفاده می کند. به عبارت دیگر، اینترنت، شبکه ی شبکه ها است که از میلیون ها شبکه ی خصوصی، عمومی، دانشگاهی، تجاری و دولتی در اندازه های محلی و کوچک تا جهانی و بسیار بزرگ تشکیل و با آرایه ی گسترده یی از فناوری های الکترونیکی و نوری به هم متصل شده است.

اینترنت در برگیرنده ی منبع های اطلاعاتی و خدمات گسترده یی است که از وب جهان گستر(WORLD WIDE WEB) و رایانامه (ایمیل) می توان به عنوان برجسته ترین آنها یاد کرد.

بسیاری از رسانه های ارتباطی سنتی مانند تلفن و تلویزیون نیز با استفاده از فناوری اینترنت تغییر شکل یافته یا باز تعریف شده اند. اینترنت الگوهای تازه یی از تعامل بین انسان ها را از طریق پیام رسانی فوری، تالارهای گفت وگو و شبکه های اجتماعی به وجود آورده است.

*** انقلابی در ارتباطات جهانی

از سال 1984 که اینترنت به صورت آزمایشی، محدود و دانشگاهی مورد استفاده قرار گرفت، در کمتر از سه دهه شبکه یی به هم پیوسته از سیستم های جهانی ایجاد کرد که در هر لحظه به سرعت بر تعداد استفاده کنندگان از آن افزوده می شود. اکنون اینترنت به میزبان تارنماها، ارایه کننده سرگرمی ها و ترتیب دهنده ی بسیاری از ضرورت های اجتماعی انسان ها تبدیل شده است و رایانه های شخصی، تبلت ها (رایانه ی لوحی) و تلفن های هوشمند به صورت تقریبی همه ی عرصه های زندگی را در واقعیت به هم مرتبط کرده اند.

«سندرین ماروت» از کارشناسان رسانه های اجتماعی در مطلبی در تارنمای socialmediaslant.com نوشت: اگرچه اینترنت همچون تلفن، تلویزیون یا خودرو مدت زمان طولانی نیست که در اختیار بشر قرار گرفته است، اما تاثیری که این ابزار بر زندگی انسان گذاشته، غیرقابل انکار و چشمگیرتر از همه ی دستاوردهای فناورانه ی پیشین بوده است.

وی اعتقاد دارد اکنون بیش از 2 میلیارد و 700 میلیون کاربر اینترنت وجود دارد و بیش از 6 میلیارد تلفن همراه در سراسر جهان استفاده می شود. گرچه سرعت پیشرفت اینترنت قابل اندازه گیری نیست، اما گفته می شود تا سال 2020 همه ی افراد در جهان به اینترنت دسترسی خواهند داشت.

به تدریج پدیده های متعددی در اینترنت امکان پذیر شده اند و با اجتماعی تر شدن این ابزار ارتباطی، بسیاری از فعالیت های مهم یا پیش پا افتاده با اینترنت قابلیت انجام پیدا کرده و انسان را بیش از پیش به خود وابسته کرده است. تصور کنید کمتر از 30 سال پیش برای خرید یا برای دیدار با دوستی باید ابتدا به بانک می رفتید، پول می گرفتید و بعد برای خرید به فروشگاه و سپس با حمل آن ها به دیدار دوست خود می رفتید؛ در حالی که اکنون از طریق اینترنت می توان همه ی این کارها را با کمترین اتلاف زمان و هزینه انجام داد. اکنون بسیاری از این اقدامات از جمله کارهای بانکی، خرید، دیدار و گفت وگو با دوستان و … با استفاده از یک رایانه ی کوچک و رایانه ی لوحی قابل پیگیری است.

ضمن اینکه حجم وسیعی از اطلاعات در همه ی حوزه های مورد نیاز انسان در دسترس قرار گرفته است و فرد می تواند از بسیاری از اطلاعات تخصصی با اندکی جست و جو و یافتن پایگاه مورد اعتماد و صفحه های متعلق به افراد حرفه یی و متخصص در آن رشته اطلاع پیدا کند.

به نظر سندرین ماروت نمی توان این تحول را چیزی جز «انقلاب فناوری ها» نامید، زیرا هیچ پدیده یی نیست در روز بیش از 2 میلیارد و 700 میلیون انسان را به خود جلب کند.

به همین دلیل است که به نوشته ی تارنمای شبکه ی خبری «سی.ان.ان» در 15 آوریل 2013، بر اساس پیش بینی«اریک اشمیت» کارشناس برجسته و پیشروی فناوری ارتباطات و مدیر اجرایی شرکت گوگل، در سال 2020 همه ی انسان ها آنلاین خواهند شد.

نمی توان به طور دقیق پیش بینی کرد که این گفته تبدیل به واقعیت می شود یا نه، اما باید اطمینان داشت که اینترنت توجه همگان را بیش از پیش به خود جلب خواهد کرد.

اشمیت در این زمینه عنوان داشت که اکنون (نیمه ی اول سال 2013 ) به ازای هر یک نفر که به اینترنت متصل است، دو نفر آنلاین نیستند. اکنون اینترنت با 2 میلیارد کاربر بسیار بزرگ است، تصور کنید وقتی 5 میلیارد نفر آنلاین باشند، این شبکه ی جهانی تا چه اندازه گسترده خواهد شد. اکنون میلیون ها نفر در آفریقا غذای کافی برای خوردن ندارند، بومیان آمریکای لاتین نیز هیچ نظری در مورد این فناوری ندارند، اما تا پایان این دهه ی میلادی همه ی افراد در جهان به اینترنت متصل خواهند بود.

***تحولی شگرف در زمانی کوتاه

براساس روند پیشرفت روزافزون این فناوری در سال های گذشته، پیش بینی هایی در مورد تحولات آن در آینده مطرح شده است. وبسایت WhoIsHosting آمار قابل توجه زیر را در سال گذشته ارایه کرد:

بر اساس این گزارش رشد تعداد کاربرها در سال های گذشته شگفت انگیز بوده است. سال 1984 اینترنت یک هزار میزبان یا کاربر (host) را به هم متصل کرد. این تعداد در سال 1998 به 50 میلیون کاربر رسید. تا سال 2009 بیش از یک میلیارد کاربر در اینترنت حضور یافتند و در سال 2012 این تعداد به بیش از 2 میلیارد تن رسید. در پایان سال 2013 به صورت تقریبی 39 درصد از ساکنان زمین کاربر اینترنت بوده اند.

این گزارش در مورد رشد تعداد تارنماها نیز آمار جالبی مطرح کرد؛ در سال 1993 تنها 130 تارنما در اینترنت وجود داشت. در سال 1996 این تعداد به 100 هزار عدد رسید و در سال 2012 تعداد تارنماها به بیش از 634 میلیون رسیده است.

این گزارش همچنین از افزایش استفاده از اینترنت به عنوان یکی از ابزارهای مهم برای نظرسنجی ها خبر داد؛ در سال 1998 در هر روز 9800 نظر سنجی به صورت روزانه و 3 میلیون و ششصد هزار نظرسنجی در سال از طریق اینترنت انجام شد. در سال 2007 این تعداد به یک میلیون و 200 هزار در روز و 438 میلیارد مورد در سال رسید. در سال 2012 حدود 3 میلیون نظرسنجی در روز و 1 تریلیون و 2 هزار میلیارد نظرسنجی در سال انجام شد.

همچنین در سال 2012 هر روز بیش از 2 میلیارد و 700 میلیون تایید(لایک) در اینترنت ثبت شده است، ضمن اینکه در این سال هر روز 300 میلیون عکس به اینترنت افزوده شد.

بر اساس این گزارش، شبکه های اجتماعی نیز در سال های گذشته رشد چشمگیری داشته اند.

شبکه ی اجتماعی «فیسبوک»( facebook) که در سال 2004 راه اندازی شد، توانست در سال 2009 حدود 200 میلیون کاربر را جذب کند. در سال 2010 این تعداد به 400 میلیون رسید و در سال 2012 از یک میلیارد کاربر گذشت.

شبکه ی اجتماعی «توییتر» (twitter) که در سال 2006 راه اندازی شد، در سال 2010 توانست 100 میلیون کاربر را جذب کند. این تعداد در سال 2012 دوبرابر شد.

شبکه ی اجتماعی «لینکدین»( linkedin) هم که در سال 2003 راه اندازی شد، اکنون بیش از 200 میلیون کاربر دارد و در هر ثانیه دو نفر به این تعداد افزوده می شوند.

«گوگل پلاس»(google plus) هم که در سال 2011 راه اندازی شد، توانست در سال 2012 تعداد 135 میلیون کاربر را جذب کند. هر روز این شبکه ی اجتماعی 5 میلیارد بار کلیک می شود.

شبکه ی اجتماعی «پینترست» (Pinterest) هم که در سال 2010 با 200 کاربر آغاز به کار کرد، در سال 2011 تعداد بازدیدهایش به 700 هزار مورد رسید. کاربران این شبکه در سال 2012 به بیش از 20 میلیون نفر افزایش یافت و در سال 2013 به بیش از 48 میلیون کاربر رسید.

تعداد کاربران شبکه ی اجتماعی «اینستاگرام» ( Instagram) هم که در سال 2010 راه اندازی شد، در سال 2011 به 11 میلیون و در سال 2012 به 80 میلیون کاربر با 4 میلیارد عکس رسید. اکنون این شبکه 100 میلیون کاربر دارد.

شبکه ی «یوتیوب»(YouTube) هم که در سال 2005 تاسیس شد، در سال 2009 روزانه یک میلیارد بازدید را ثبت کرد. در سال 2012 این تعداد 2 برابر شد. در سال 2013 نیز ماهیانه یک میلیارد بازدید با بیش از 4 میلیارد ساعت نمایش نوانما (ویدیو) داشته و هر دقیقه 72 ساعت نوانما در آن بارگذاری شده است.

*** اینترنت در ایران

ایران دومین کشور خاورمیانه است که از سال 1993 میلادی (1372 خورشیدی) به اینترنت متصل شد. این فناوری در آن زمان فقط به استفاده در دانشگاه ها و کاربران دانشگاهی از آن اختصاص داشت. از آن زمان تاکنون، تعداد کاربران اینترنت در ایران روند فزاینده یی داشته است.

کارشناسان، شاخص ضریب نفوذ اینترنت را برای ارزیابی میزان دسترسی مردم یک کشور یا حوزه ی جغرافیایی خاص به این فناوری فراگیر مطرح می کنند. تا مدتی پیش آمار دقیقی از این شاخص در کشورمان در دسترس نبود؛ به طوری که در سال 1387 سازمان آمار ایران ضریب نفوذ اینترنت در کشورمان را 11.1 درصد و سازمان فناوری اطلاعات عدد 34.9 درصد را اعلام کرد، که این تفاوت رقمی ناشی از تعریف و فرمول محاسباتی بود.

بر اساس آخرین آمار اعلام شده از طرف وزارت ارتباطات، بر اساس محاسبه ی سامانه ی مدیریت ضریب نفوذ اینترنت مرکز مدیریت توسعه ی ملی اینترنت (متما)، ضریب نفوذ اینترنت در کشور در 6 ماه نخست سال 1392 برابر 54.18 درصد بوده است. به تازگی «مرتضی براری» معاون حقوقی امور دولت و مجلس وزیر ارتباطات و فناوری نیز اعلام کرد که ضریب نفوذ اینترنت در ایران به 54 درصد رسیده است.

در این محاسبه تعداد کاربران اینترنت در 6 ماه نخست امسال 40 میلیون و 718 هزار و 740 تن برآورد شده است

البته تارنمای رسمی بانک جهانی نیز تعداد کاربران اینترنت در ایران را از سال 2000 تا 2011 به ترتیب 0.9 درصد، 1.5 درصد، 4.6 درصد، 6.9 درصد، 7.5 درصد، 8.1 درصد، 8.8 درصد، 9.5 درصد، 10.2 درصد، 11.1 درصد، 14.7 درصد، 21 درصد و 26 درصد اعلام کرده است.

*** ایران دارای بیشترین رشد اینترنت در خاورمیانه

تارنمای معتبر internetworldstats.com که آمار وضعیت اینترنت در همه ی منطقه ها و کشورهای جهان را بررسی و مقایسه می کند، ایران را به عنوان بزرگترین جمعیت اینترنت و با بیشترین رشد در منطقه ی خاورمیانه عنوان کرده است.

بر اساس آمارهای این تارنما در سال 2012 تعداد کاربران اینترنت در منطقه ی خاورمیانه که حدود 3.2 درصد از جمعیت جهان را در خود جای داده است، اندکی بیش از 90 میلیون نفر و ضریب نفوذ اینترنت در آن 40.2 درصد بوده است.

این در حالی است که در این تارنما ضریب نفوذ اینترنت برای آفریقا 15.6 درصد، برای آسیا 27.5 درصد، برای اروپا 63.2 درصد، برای شمال آمریکا 78.6 و برای آمریکای لاتین 42.9 درصد بیان شده است. در سطح جهان نیز بر اساس آخرین آمار بیش از 2.4 میلیارد نفر به اینترنت دسترسی داشته اند که ضریب نفوذ آن در مجموع حدود 34.3 درصد برآورد شده است.

بر این اساس ضریب نفوذ اینترنت در ایران در سال 2012 رقمی برابر با 53.3 درصد برآورد شده است. این در حالی است این رقم برای بحرین 77 درصد، کویت 74 درصد، لبنان 52 درصد، عمان 68 درصد، قطر 86 درصد، عربستان سعودی 49 درصد و عراق 7 درصد برآورد شده است.

بر اساس این آمار ایران در منطقه خاورمیانه با 42 میلیون کاربر رتبه نخست در بیشترین جمعیت کاربران اینترنت را دارا است. پس از ایران به ترتیب کشورهای عربستان سعودی با 13 میلیون، امارات با 5.9 میلیون ، سوریه با 5.5 میلیون ، یمن با 3.7 میلیون ، اردن با 2.5 میلیون و عراق و لبنان با 2.2 میلیون کاربر در رتبه های بعدی قرار دارند.

براساس آمار این تارنما در سال 2000 تعداد کاربران اینترنت در ایران 250 هزار نفر بوده اند که از این نظر تا سال 2013 بیشترین رشد را در میان کشورهای خاورمیانه نشان داده است. در کل منطقه نیز در سال 2000 بیش از 3.2 میلیون کاربر وجود داشت که تا سال گذشته به بیش از 90 میلیون کاربر افزایش یافت.

**لزوم همگامی با فناوری های تازه

از سال های پایانی قرن بیستم نه تنها اینترنت تجربه های جدید آنلاینی همچون پست الکترونیکی و جست و جو را برای کاربران خود فراهم کرده است، بلکه نقش گسترده یی در تعامل بین انسان ها بازی کرده و روابط سنتی مخاطبان با رسانه ها را به طور اساسی متحول کرده است. اینترنت در سال های گذشته بسیاری از زاویه های پنهان وقایع را با کمترین اتلاف وقت و احتمال دخل و تصرف برای اطلاع جهانیان منتشر کرده و جهان را بسان دهکده یی کوچک در دسترس همه قرار داده است.

اینترنت توانسته تا اندازه یی خیابان یک طرفه ی ارایه ی انحصاری داده ها را تغییر دهد و به قول «حسن روحانی» رییس جمهوری اسلامی ایران دوران پیام رسانی یک طرفه و پنهانی را به پایان برساند.

اگرچه فناوری های ارتباطی جدید بویژه اینترنت، همچون هر پدیده ی نوظهوری دارای محاسن پرشماری است، ولی نبود برنامه ریزی و استفاده ی غیر هدفمند از این ابزار مفید ارتباطی و اطلاعاتی، می تواند در کشورها تاثیر مخربی به همراه داشته باشد. این در حالی است که این فناوری تازه نیز می تواند به طور کامل در خدمت اهداف انسانی و ارتقای جایگاه بشر قرار گیرد.

*از: حسین عباسی نسب (گروه پژوهش های خبری)

پژوهشم**9130**9275**2054

انتهای پیام /*

: ارتباط با سردبير
newsroom@irna.ir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.